STD-0001: Datum, tijd en tekstcodering¶

Documentgegevens¶

Doel en reikwijdte¶

Deze standaard voorkomt ambigue tijdstippen, zomertijdfouten, foutieve sortering en incompatibele tekstcoderingen. Zij geldt voor API's, events, bestanden, databases, logging en gebruikersinterfaces. Bestaande ketencontracten kunnen tijdelijk afwijken wanneer conversie aan de systeemgrens aantoonbaar verliesloos is.

Normatieve bepalingen¶

• Systemen MOETEN tijdstippen opslaan en uitwisselen als een ondubbelzinnig moment in UTC.
• Externe representaties MOETEN ISO 8601 gebruiken met Z of een expliciete offset.
• Een datum zonder tijd, een lokaal tijdstip, een tijdstip en een duur MOETEN als verschillende typen worden gemodelleerd.
• Conversie naar lokale tijd MOET aan de presentatierand plaatsvinden. Wanneer lokale kalenderregels relevant zijn, MOET een expliciete IANA-tijdzonenaam worden gebruikt.
• De gebruikers- of procestijdzone MAG NIET impliciet uit de serverlocatie worden afgeleid.
• Precisie, afronding en toegestane offset MOETEN per contract worden vastgelegd.
• UTF-8 MOET worden gebruikt voor tekst in API's, events, bestanden, logging en opslag.
• Een Byte Order Mark MAG NIET worden gebruikt, tenzij een extern contract dit vereist.
• Conversies aan systeemgrenzen MOETEN worden getest op verliesloze round-trip en voorspelbaar foutgedrag.

Rationale¶

UTC en expliciete offsets maken tijdstippen eenduidig en correleerbaar. ISO 8601 en UTF-8 worden breed ondersteund en verminderen maatwerkconversies. Lokale bedrijfsregels blijven mogelijk, maar vereisen expliciete zonecontext.

Uitzonderingen en risicoacceptatie¶

Een afwijking is alleen toegestaan voor een bestaand extern contract of een aantoonbare technische beperking. De afwijking MOET contract, gegevensverliesrisico, adapter, testbewijs, eigenaar en eind- of evaluatiedatum vastleggen. De bevoegde risico-eigenaar accepteert het restrisico; het architectuurteam registreert de afwijking.

Naleving en vereiste bewijslast¶

• contract- of schemareview van tijd- en tekstvelden;
• tests rond zomertijd, offsets, precisie en ongeldige invoer;
• round-triptests voor legacyconversies;
• controle van database-, event-, API- en logrepresentaties;
• geregistreerde afwijkingen met herbeoordelingsdatum.

Implementatieprofielen¶

API's BEHOREN een canonieke ISO 8601-representatie te publiceren. Databases BEHOREN een type te gebruiken dat een ondubbelzinnig tijdstip kan bewaren. Presentatielagen KAN lokale datum- en tijdnotatie toepassen zonder het bronmoment te wijzigen.

Externe mappings en bronnen¶

Wijzigingshistorie¶